Weg met de monarchie?!

Een nachtje Griekenland is de afgelopen maanden het synoniem geworden voor een hoogtepunt met een snel en verdrietig einde. Een oplettende vliegtuigspotter gooide afgelopen oktober roet in het Griekse eten van Zijne Majesteit de koning. Koning Willem-Alexander ging namelijk samen met zijn gezin op vakantie naar Griekenland. En dat terwijl de regering reizen naar het buitenland streng afraadde.  Het aantal Nederlanders dat (heel) tevreden is met het functioneren van de koning, is het afgelopen halfjaar afgenomen. Daarbij bestaat een verband met onder andere ‘het nachtje Griekenland’ van afgelopen oktober.  Sommige anti-monarchielobbyisten grepen deze gebeurtenis met beide handen aan om de monarchie voor de bus te gooien. De NOS kopte zelfs: ‘Vliegvakantie toont grote afstand koning tot samenleving.’

Een verdeeld volk

Maar de oorzaak van het tijdelijke vertrouwensdipje ligt niet bij koning Willem-Alexander of de constitutionele monarchie op zich. De overdreven kritiek komt voort uit een gebrek aan tolerantie en respect binnen onze maatschappij. Er hoeft maar weinig te gebeuren of een schreeuwende minderheid geeft uitgebreid niet-onderbouwd commentaar op alles waar zij zich persoonlijk niet in kan vinden. Het verabsoluteerde vrijheidsideaal heeft de neiging om minderheden hun vrijheid te ontnemen. Denk aan de recent opgelaaide discussies over bijzonder onderwijs en die over godsdienstvrijheid. Bij het minste of geringste akkefietje is men op de teentjes getrapt. We zien een verdeelde samenleving, waar ook de koning fijntjes op wees in zijn Kersttoespraak. De vergissing van koning Willem-Alexander wordt heftig uitvergroot en ernstig bekritiseerd. Het vertrouwen in zijn functioneren neemt dus af, door de intolerantie van een deel van de Nederlandse bevolking. Maar: waar mensen leven worden fouten gemaakt. Zo kan ook van de koning niet verlangd worden dat hij geen fouten maakt. Redelijkheid en vergevingsgezindheid zijn in dit geval gepast.

 

Een verenigende vorst

Juist het Nederland dat steeds intoleranter wordt en meer en meer verdeeld raakt, heeft een monarch nodig. Een constitutionele monarchie met een niet-gekozen staatshoofd, heeft veel verschillende voordelen. Zo is de monarch als staatshoofd neutraal, staat hij boven de partijen en kan hij internationale relaties onderhouden, zonder dat daar een politieke lading aan zit. Een gekozen staatshoofd (zoals een president) daarentegen is politiek gebonden en daarom per definitie niet neutraal. Dat komt de hierboven geïllustreerde verdeeldheid beslist niet ten goede, integendeel. Een gekozen staatshoofd  is te vatbaar voor politieke verdeeldheid in de samenleving. Zie bijvoorbeeld de verdeeldheid in de VS over Trump of de protesten in Frankrijk tegen Macron. De waan van de politieke dag kan zijn of haar geloofwaardigheid en populariteit gemakkelijk verminderen. Een niet-gekozen staatshoofd kan binnen een samenleving juist béter voor eenheid zorgen. En dat is precies wat Nederland nodig heeft: eenheid. Het is niet nieuw dat een monarch een vergissing maakt in zijn privéleven. Dat zoiets een tijdelijk vertrouwensdipje als gevolg heeft, is niet raar. Ook de koning is, in eigen woorden, ‘niet onfeilbaar’.  Hoe we daar als land mee omgaan -accepteren of polariseren- zegt iets over het niveau van tolerantie en respect in onze samenleving, niets over de koning zelf of over het nut van de constitutionele monarchie.

 

Korte lijntjes

Het is belangrijk dat we als samenleving tolerant zijn voor elkaar en dat we niet opgaan in de verontwaardiging van de dag bij incidenten. Een niet-gekozen staatshoofd speelt een grote rol in het waarborgen van eenheid en tolerantie. Om deze reden is het belangrijk dat de constitutionele monarchie in haar huidige vorm blijft voortbestaan. Het neutrale staatshoofd kan er op deze manier zijn voor álle Nederlanders. Om de binding met de constitutionele monarchie te behouden en opnieuw te versterken, moet Nederland te waarde van het Koningshuis blijven inzien. SGP-Jongeren wil daarom dat de geschiedenis en waarde van ons Koningshuis uitgebreid aan bod komt in het onderwijs, bijvoorbeeld bij het leren van het Wilhelmus. Daarnaast moet de koning de verbinding met de samenleving vasthouden en zich tussen de mensen begeven. Korte lijntjes zorgen voor transparantie. Transparantie is belangrijk voor tolerantie. En dat is de taak die het Koningshuis heeft: zorgen voor eenheid en tolerantie.

Geschreven door Hanna van Garderen

Hanna is lid van commissie Onderwijs/Binnenland. Meer artikelen van Hanna van Garderen:



Blog comments powered by Disqus