Turkije en de EU

Turkije is, niet zonder reden, veel in het nieuws de laatste tijd. Vanwege de geografische ligging tussen het Midden Oosten en Europa is Turkije altijd een belangrijke schakel geweest op het geopolitieke speelveld. Commissie Internationaal zoekt in de komende periode uit welke positie we moeten innemen tegenover Turkije. In dit eerste artikel zoomen we in op de vluchtelingendeal die de EU heeft gesloten met de Turkse regering. Om hier meer over te weten te komen, spreken we ook met Peter van Dalen, Europarlementariër voor de CU/SGP. Aan hem enkele vragen.

 

 

 

Turkije is, niet zonder reden, veel in het nieuws de laatste tijd. Vanwege de geografische ligging tussen het Midden Oosten en Europa is Turkije altijd een belangrijke schakel geweest op het geopolitieke speelveld. Commissie Internationaal zoekt in de komende periode uit welke positie we moeten innemen tegenover Turkije.

In dit eerste artikel zoomen we in op de vluchtelingendeal die de EU heeft gesloten met de Turkse regering. Om hier meer over te weten te komen, spreken we ook met Peter van Dalen, Europarlementariër voor de CU/SGP.

Aan hem enkele vragen.

Waarom wilt u de vluchtelingedeal met tussen de EU en Turkije eigenlijk van tafel hebben, terwijl blijkt dat de grote toestroom van bootjes fors is afgenomen sinds de deal?

Van Dalen: ‘Europa wil echte vluchtelingen een kans geven: mensen die vluchten voor de bombardementen in Syrië en mensen - helaas veel christenen - die vluchten vanwege geloofsvervolging. Dus moeten we de vluchtelingenstromen reguleren. Maar Europa had z'n huiswerk nog niet klaar: check-punten/hotspots aan de Europese zuid-grenzen. Toen sloten we een akkoord met het regime Erdogan dat de EU compleet chantabel heeft gemaakt. Het slagen van de deal is helemaal afhankelijk van het Turkse regime. Als zij ergens niet meewerken, mislukt het plan en is er weer veel kostbare tijd verloren gegaan. Ook is de prijs die we betalen voor de deal te hoog, bijvoorbeeld het versnellen van het proces voor het EU-lidmaatschap.’

De EU kan toch de geldkraan dichtdraaien en visumliberalisatie stopzetten?

Van Dalen: ‘Het is de vraag hoe gevoelig Turkije hiervoor is. Bovendien staat dit in geen verhouding tot alle troeven die Turkije allemaal in handen heeft. Tel maar op: ze kunnen opnieuw vluchtelingenboten doorlaten, ze kunnen terroristen laten infiltreren in de vluchtelingenstroom, ze kunnen de oorlog in het Midden Oosten tegen Islamitische Staat verergeren door jihadstrijders door te laten, Koerden nog erger bombarderen, etc. Plus hun grote invloed aanwenden om Turken in West-Europa op te zetten tegen de samenleving en de overheden. Het is overigens bizar hoeveel geld Turkije krijgt voor de opvang van vluchtelingen. Dit geld gaat niet naar internationale hulporganisaties actief in Turkije, maar direct naar de Turkse regering. Die zouden dit dan moeten besteden. Ik heb daar weinig vertrouwen in. Dat terwijl in vluchtelingenkampen van de VN in bijvoorbeeld Libanon, Jordanië en Irak mensen gebrek hebben aan de meest basale levensbehoeften. Het zou verstandiger zijn het geld hier in te zetten.’

Wat is eigenlijk de status van de vluchtelingendeal? Wie heeft het gesloten?

Van Dalen: ‘Dat is heel listig gedaan door Brussel. Juncker en Timmermans hebben namens de Europese Commissie samen met Bondskanselier Merkel en EU-voorzitter Rutte deze deal gesloten met Ankara. Ze hebben hier in beginsel geen goedkeuring voor nodig van het Europees Parlement (EP). Maar op twee punten hebben ze ons wel nodig: dat is op het gebied van het vrijmaken van zes miljard op de begroting én het goedkeuren van de visumliberalisatie. Dat is ook een zaak waar het EP goedkeuring voor moet geven.’

Hoe staat het met het verlenen van visumliberalisatie?

Voorvisumliberalisatie, dat wil zeggen dat inwoners van een land geen visum meer hoeven aan te vragen om de EU in te reizen, moet aan 72 vastgestelde criteria voldaan worden. Turkije heeft de meeste al afgewerkt, maar moet er nog iets van zes. Eén heikel punt op dit moment is de huidige terrorismewetgeving van Turkije. Die houdt in dat de regering Erdogan al heel snel journalisten en politieke tegenstanders op kan laten pakken onder het mom van terreurbestrijding. Zolang deze wetgeving niet van tafel is, wil het Europees Parlement niet eens praten over visumliberalisatie voor Turkije. Met visumliberalisatie voor Turkije krijgen zo’n 80 miljoen Turken onbelemmerde toegang tot Europa. Weliswaar moeten ze dan na 3 maanden weer terug, maar het is qua immigratiebeleid in de EU momenteel zo’n chaos dat we deze toestroom nooit kunnen controleren en de 3-maandeneis vrijwel zeker niett kunnen handhaven.

Wat kan er gedaan worden om visumliberalisatie tegen te gaan?

Van Dalen: ‘De Raad van Regeringsleiders moet met een gekwalificeerde meerderheid vóór stemmen. Dat houdt in minimaal 55% van de lidstaten die minimaal 65% van de EU-bevolking vertegenwoordigen. In deze berekeningen kun je helaas al geen rekening houden met het Verenigd Koninkrijk en Ierland, omdat zij een opt-out hebben op het gebied van immigratie. Dat houdt in dat ze ook niet mee mogen praten over de besluitvorming. De landen die kritisch staan tegenover visumliberalisatie zijn Oost-Europese lidstaten zoals Hongarije en Polen, maar ook Italië en Malta. Dat heeft ermee te maken dat Italië met deze deal helemaal niet geholpen is, integendeel. Zij krijgen het nu nog veel zwaarder omdat de vluchtelingenstroom zich zal gaan verplaatsen naar de route vanuit Libië naar Italië. Dat zie je nu al volop gebeuren. In het Europees Parlement zie ik ook nog weinig enthousiasme om visumliberalisatie met Turkije goed te keuren, al moet je ook vaststellen dat de grote fracties - christen-democraten en socialisten - eigenlijk altijd wel weer met de EU-bazen in de Europese Commissie meestemmen…’

Wat is dan het alternatief voor de deal?

Van Dalen: ‘Er wordt gewerkt aan een plan-B! Daar wordt openlijk over gesproken. Het alternatief is dat we het probleem zoveel mogelijk op Europese bodem oplossen. Er wordt op dit moment gedacht aan enkele eilanden in de Egeïsche Zee, liefst dunbevolkte, waar we een aantal semipermanente en goed uitgeruste (dus met mogelijkheden voor onderwijs en gezondheidszorg) opvangkampen kunnen opstarten. Iedere bootvluchteling die aankomt in de EU, zal naar zo’n eiland gebracht worden. Op dit eiland wordt een check gedaan: komt iemand uit oorlogsgebied of is hij/zij geloofsvervolgde? Zo nee, dan gelijk terugsturen. Zo ja, dan kunnen de mensen daar worden opgevangen, eventueel met tijdelijke overplaatsing naar elders in Europa. Zodra de oorlog dan over is, we mogen toch aannemen en hopen dat deze ellende niet nóg tien jaar duurt, dan gaan deze mensen terug en helpt Europa met de wederopbouw. Zo houden we grip op de instroom, zijn we onafhankelijk van Turkije en is het geld beter besteed dan wanneer we het overmaken naar Ankara. Men is aan dit plan-B aan het werken voor het geval de Turkije-deal zou klappen. Ik zeg: dat gaat toch wel gebeuren, dus hoe eerder hoe beter we hiermee aan de slag gaan!’

 

Dit is het eerste artikel in een serie van de commissie Internationaal over Turkije. Volgende week een verhaal over Turkije in relatie tot minderheden en de situatie in het zuidoosten van het land.

Geschreven door Wilco Kodde

Wilco is voorzitter van commissie Internationaal. Meer artikelen van Wilco Kodde:



Blog comments powered by Disqus