SNS Reaal en het idee van bankieren: smeerolie, brandstof of springstof?

Ongeveer twee jaar geleden volgde ik aan de Erasmus Universiteit het vak ‘Money, credit and Banking’. We dachten na over wat nu eigenlijk het bestaansrecht van banken is. Een van de artikelen die we moesten lezen was ‘Financial intermediation as delegated monitoring’ van Douglas W. Diamond. Daar zouden ze bij SNS Reaal nog wat van kunnen opsteken.

Ongeveer twee jaar geleden volgde ik aan de Erasmus Universiteit het vak ‘Money, credit and Banking’. We dachten na over wat nu eigenlijk het bestaansrecht van banken is. Een van de artikelen die we moesten lezen was ‘Financial intermediation as delegated monitoring’ van Douglas W. Diamond. Daar zouden ze bij SNS Reaal nog wat van kunnen opsteken.

Bank als smeerolie
Het idee is vrij simpel. Banken fungeren als intermediair tussen spaarders en investeerders. Een spaarder heeft niet zo snel genoeg geld om een investering te financieren, en bovendien heeft die spaarder de capaciteit niet om na te gaan of de investering die gefinancierd moet worden wel solide is en winstgevend kan zijn. Precies daar komen de banken in het spel. Zij zijn, uit naam van de spaarder, gedelegeerd om geld toe te wijzen aan investeerders en om de investeerder te controleren. Zo kan er een gesmeerd en geolied systeem ontstaan waarbij de bank de allocatie van geld op een verantwoordelijke wijze verzorgd.

Smeerolie?
Daar is SNS Property Finance, de vastgoedafdeling die de brokken heeft veroorzaakt, dus volkomen in gefaald. De leningen werden roekeloos verstrekt zonder controle en met minimale randvoorwaarden. Daar zijn de betrokken bankiers volledig verantwoordelijk voor. Overigens moeten we voorzichtig zijn met een veroordelend vingertje richting bankiers: in 2006, op de top van de vastgoedmarkt toen SNS Reaal in vastgoed ging, geloofden we allemaal dat bubbels niet meer zouden voorkomen en groei oneindig was.

Het is duidelijk dat we opnieuw moeten leren nadenken over de rol van de bankieren in ons economische systeem. Het probleem met het huidige systeem is dat bankiers niet werkelijk worden afgerekend op hun onverantwoordelijke gedrag dat ten diepste – zeker na de nationalisatie – het werken met publieksgeld is. Moet er meer toezicht komen en/of mogen banken eigenlijk wel louter commerciële instellingen zijn?

Brandstof en springstof!
SNS Reaal ging in 2006 naar de beurs, om daarmee toegang tot grote hoeveelheden krediet te krijgen. Een gevolg daarvan is dat de aandeelhouders voor een groot deel de dienst gaan uitmaken. De kortetermijnbelangen van aandeelhouders leggen een bom onder het publieke belang dat banken moeten dienen. Iemand zei eens: “banken zijn niet alleen de smeerolie van de economie: ze zijn ook de brandstof geworden”. Dat is helaas waar, de reële economie is steeds meer afhankelijk van de financiële (oftewel virtuele) economie. Het gebeuren rond SNS Reaal maakt duidelijk dat het nog ernstiger is: banken kunnen zelfs de springstof worden.

Teunis Brand, commissie SEZ

Geschreven door Commissie SEZ

Commissie Sociaal Economische Zaken is één van de vijf politieke commissies van SGP-jongeren.. Meer artikelen van Commissie SEZ:



Blog comments powered by Disqus