Schippers schippert

Op 30 januari trad minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voor het eerst naar buiten met een groot interview bij het tv-programma Buitenhof. In dat interview ontvouwde ze haar visie op de zorg van de komende jaren. Het lijkt er op dat in haar visie de balans (te) ver doorslaat naar de markt.

Op 30 januari trad minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voor het eerst naar buiten met een groot interview bij het tv-programma Buitenhof. In dat interview ontvouwde ze haar visie op de zorg van de komende jaren. Het lijkt er op dat in haar visie de balans (te) ver doorslaat naar de markt.

Een opmerkelijk moment in de uitzending was toen de presentator vroeg: “U bent erg voor keuzevrijheid, krijgt de patiënt dan ook te weten hoe goed of hoe slecht een arts presteert?” Schippers probeerde die vraag te ontwijken door te beginnen over protocollen en richtlijnen, maar gaf uiteindelijk toe dat ze wil dat iedere patiënt inzicht heeft in het functioneren van artsen. Vanuit een marktmodel is dat goed te verklaren: consumenten kunnen pas goed kiezen als ze weten wat er te kiezen valt. Het is echter juist hier dat de gezondheidszorg fundamenteel verschilt van een normale markt. In de relatie tussen arts en patiënt gaat het om vertrouwen. Niet dat vertrouwen in een normale markt niet belangrijk is, maar in de gezondheidszorg is het een absolute vereiste. Om er voor te zorgen dat artsen te vertrouwen zijn, bestaat al eeuwen de eed van Hippocrates die iedere arts af moet leggen: hij belooft dat hij de patiënt naar beste kunnen zal helpen met als enige belang het belang van de patiënt. Het openbaar maken van informatie over het presteren van artsen heeft een aantal elementen in zich die dit vertrouwen ernstig kan ondermijnen.

Een eerste probleem is dat het erg moeilijk is om te bepalen hoe de informatie moet worden weergegeven. De patiëntengroepen die artsen behandelen verschillen namelijk nog al. Een arts die veel ‘lichte’ gevallen behandelt zal waarschijnlijk beter scoren dan een collega die zware gevallen opereert. Daar komt nog bij dat patiënten vaak niet weten hoe ze de informatie moeten beoordelen.

Het tweede probleem is dat artsen defensief zullen reageren op het openbaar maken van informatie over hun presteren. Geen enkele arts vind het leuk als de koffievisite, kerkenraad of buurman op kan zoeken hoeveel medische fouten hij de laatste 5 jaar heeft gemaakt. Uit onderzoek in de Verenigde Staten, waar is geëxperimenteerd met het openbaar maken van prestatiegegevens van artsen, bleek dat er een venijnige adder onder het gras zat: het aantal mensen dat overleed aan aandoeningen steeg enorm. De reden: artsen verwezen risicogevallen naar andere artsen, zodat hun eigen rating er niet onder zou lijden. Ook Nederlandse artsen hebben eerlijk aangegeven dat ze het manipuleren van resultaten niet onredelijk zouden vinden.

Bij een bijzondere sector als de gezondheidszorg zijn de afwegingen nooit simpel. Politici, en zeker een minister, zou zich echter beter moeten realiseren hoe bijzonder de zorg is uit economisch oogpunt. Er zijn zoveel bijzondere mechanismen die daar geldig zijn, dat nauwkeurigheid gewenst is. Schippers, vaar met de zorg een gereguleerde marktkoers!

Geschreven door Jan Brand

Jan Brand was voorzitter commissie Sociaal Economische Zaken. Meer artikelen van Jan Brand:



Blog comments powered by Disqus