Kleine scholen: klein, beter, best?

Het advies van de Onderwijsraad over kleine scholen deed veel stof opwaaien: het moet groter. Dat is in lijn met de trend die al langer gaande is, en ook door het kabinet wordt gevolgd. Het kabinet zet in op minder kleine gemeenten, de Onderwijsraad zet in op minder kleine scholen. Deze scholen zouden te duur zijn en de kwaliteit zou niet meer gewaarborgd kunnen worden. En laat dat laatste nu eens niet helemaal juist zijn…

Het advies van de Onderwijsraad over kleine scholen deed veel stof opwaaien: het moet groter. Dat is in lijn met de trend die al langer gaande is, en ook door het kabinet wordt gevolgd. Het kabinet zet in op minder kleine gemeenten, de Onderwijsraad zet in op minder kleine scholen. Deze scholen zouden te duur zijn en de kwaliteit zou niet meer gewaarborgd kunnen worden. En laat dat laatste nu eens niet helemaal juist zijn…

Geen causaal verband
Het beeld wordt geschetst dat kleine scholen onderpresteren omdat ze klein zijn. Dit is echter niet het geval! Volgens een internationaal onderzoek heeft een kleine school geen nadelige invloed op schoolsucces. Uit gepubliceerde cijfers blijkt tevens dat maar een heel klein percentage van kleine scholen onvoldoende scoort op kwaliteit.

Wat is goed?
De kwaliteit van basisscholen wordt gemeten door de onderwijsinspectie. Dit is op zichzelf niet verkeerd, helaas meet de inspectie ontzettend prestatiegericht. Een basisschool is zoveel meer dan alleen het uitdelen van kennis. Zo is bijvoorbeeld ook de sociale en emotionele ontwikkeling belangrijk voor kinderen. Scholen moeten om goed onderwijs te kunnen geven zich richten op hun eigen omgeving, daardoor wordt een goede leeromgeving gecreëerd en hoe kan dit beter dan door een plaatselijke – wellicht kleine(re) – basisschool? Juist het vergroten van scholen maakt het onderwijs onpersoonlijker en meer prestatie- dan kindgericht.

Frans (af)schrikbeeld
Ook de leefbaarheid van plattelandsdorpen komt in gevaar. Dit zou geen nieuws moeten zijn voor de Onderwijsraad en het kabinet; reeds bij eerdere debatten is dit benoemd in de Tweede Kamer. Wanneer er in Noord-Nederland meerdere gemeentes “schoolloos” worden, zullen deze worden gemeden door gezinnen. Dit schrikbeeld is reeds te zien in Frankrijk, waar deze dorpen geen uitzondering zijn.

Ook moeten de kinderen die wel op het platteland wonen ettelijke kilometers reizen om bij een school te komen. De leefbaarheid van provincies en dorpen zal bij sluiten van kleine scholen in gevaar komen, vooral als het de laatste school van een dorp betreft.

Er zijn alternatieve oplossingen
Dit alles betekent niet dat wij onze ogen sluiten voor de problemen van kleine basisscholen. Zo is bekend dat ze relatief meer geld kosten. Dit is echter geen reden om deze scholen te sluiten. Wel zou dit een reden kunnen zijn om bijvoorbeeld zoveel mogelijk samen te werken met ander scholen, maar wel met behoud van eigen identiteit. Wellicht kan de Onderwijsraad zijn advies nog eens herzien?


Blog comments powered by Disqus