Just another business

Minister Schippers presenteerde haar plannen over het zorgpakket. Flinke bezuinigingen. Helaas ontbreekt de ideologische drive en dat is slecht voor Nederland.

Minister Schippers presenteerde haar plannen over het zorgpakket. Flinke bezuinigingen. Helaas ontbreekt de ideologische drive en dat is slecht voor Nederland.

Een spannende dag voor minister Schippers: eerst bespreking van haar plannen over het zorgpakket in de ministerraad, daarna een persconferentie. Wat minister Schippers doet staat wel bekend onder de Engelse term ‘rationing’.  In het Nederlands zou het vertaald kunnen worden met ‘rantsoenering’. De minister besluit welke gezondheidszorg collectief, door ons allemaal, worden bekostigd, en welke kosten voor rekening komen van de patiënt. Vier aangekondigde maatregelen zijn van bijzonder belang voor patiënten:

  • Fysiotherapie wordt pas na 20 behandelingen vergoed
  • Maagzuurremmers gaan uit het basispakket
  • Preventieve maatregelen komen voor rekening van het individu: stoppen met roken en dieetadvisering moet zelf worden betaald
  • Psychische zorg komt in grote mate voor eigen rekening (eigen bijdrage GGz gaat omhoog, minder behandelingen bij psycholoog vergoed (5 i.p.v. 8))

De meeste media kopten na afloop van de persconferentie dat de maagzuurremmers uit het pakket gaan, maar toch zit daar niet de pijn. Eventueel zouden mensen zich daarvoor aanvullend kunnen verzekeren. De pijn zit met name bij het bezuinigen op psychische zorg. Dat de uitdijende kosten in die sector vragen om een oplossing, is duidelijk. Wat deze minister echter doet, is het ontkennen van psychische problematiek. Ze zei tijdens de persconferentie:

 “Dan zou je je echt moeten afvragen: moet je niet een aantal dingen die bij het leven horen veel meer in je eigen sociale kring zien uit te vogelen, en zul je niet een beroep op de gezondheidszorg moeten doen als er sprake is van ziekte?”

Weet de minister dan niet dat het sociaal kapitaal de laatste jaren fors lijdt aan individualisering? En wat zijn dan die ‘dingen die bij het leven horen’? Wantrouwt de minister blijkbaar de professionals in de GGZ dat zij niet in staat zijn om uit te maken wat geestelijke ziekte is? De achterliggende gedachte is: moral hazard. Dat wil zeggen: volgens de minister hebben mensen hebben geen werkelijke vraag naar zorg, maar omdat ze geen prijsprikkel ervaren gaan ze toch. Zoiets te stellen kan alleen na zorgvuldig onderzoek!

Er is echter iets dat dieper zit. Bij de vorige minister Klink wisten we waar hij naar toe wilde met de gezondheidszorg: kwalitatieve zorg, patiëntveiligheid en transparantie waren zijn speerpunten.  Hij kon daar met veel enthousiasme over praten. Bij mevrouw Schippers blijkt echter niets van een ideologische drive. Volksgezondheid schijnt gewoon een willekeurig departement te zijn waar ook op bezuinigd moet worden. Minister Klink had nooit preventieve maatregelen uit het basispakket gehaald, omdat hij hoopte dat de overheid mensen zou kunnen motiveren waar ze dat zelf niet kunnen (roken is immers een verslaving). Volgens Schippers en Rutte zijn er voor Nederlanders echter ‘voldoende financiële motieven om te stoppen met roken’. De liberalen gaan duidelijk uit van de berekenende burger en vinden dat deze het daarom zelf op moet lossen.

Misschien is de belangrijkste taak van een minister van Volksgezondheid wel om de weg te wijzen. Duidelijk maken welke waarde gezondheid heeft voor burgers en hoe we daar als maatschappij mee om moeten gaan. Daaruit zou blijken dat gezondheidszorg niet ‘just another business’ is, maar een bijzondere sector vol morele dilemma’s, afhankelijke burgers en empatische zorgverleners. Het ontbreken van deze ideologische doordenking is slecht voor de Nederlandse gezondheidszorg en komt ten kwade aan de Nederlandse samenleving als geheel.

Geschreven door Jan Brand

Jan Brand was voorzitter commissie Sociaal Economische Zaken. Meer artikelen van Jan Brand:



Blog comments powered by Disqus