Inwonersparticipatie ja, stelselwijziging nee

Vorige maand verscheen er van de hand van een groot aantal raadsleden en lokale bestuurders een manifest waarin wordt gepleit voor nieuwe vormen van lokale democratie. De opstellers leggen de vinger bij het probleem van de kloof tussen burger en politiek, met name op lokaal niveau. SGP-jongeren herkent het probleem, maar ziet niets in de aangedragen oplossing.

Probleem

Het probleem is duidelijk: steeds meer is een kloof te zien tussen burgers en de politiek. De betrokkenheid van burgers bij de politiek is bedroevend laag: bij de gemeenteraadsverkiezingen komt ongeveer de helft van de bevolking niet opdagen en slechts 2,5% van de stemgerechtigden is lid van een politieke partij. Zestig jaar geleden was dat nog ongeveer 10%. Met de toename van het aantal regels is het vertrouwen in de overheid behoorlijk afgenomen. Als de lokale politiek echter iets onderneemt in de buurt van een burger, dan komt de burger wel in actie met protesten en dwingen ze medezeggenschap af door in te spreken bij een commissievergadering. Protesten, inspraak, het komt allemaal voor. Daar ligt direct ook de angel van het probleem: burgers voelen zich niet gehoord. Te vaak volgen wethouders hun eigen plan en zien informeren achteraf als inwonersparticipatie. Gemeenteraadsleden zijn vervolgens vaak al in de loopgraven van de politieke strijd ingegraven.

 

Sympathieke voorstellen

Met het oog op dit probleem klinken de voorstellen sympathiek: stel de helft van de gemeenteraad vast door loting, waarmee je voorkomt dat de gemeenteraad volledig beheerst wordt door partijpolitieke tegenstellingen. Door burgers zonder vooroordelen naar actuele thema’s in de lokale politiek te laten kijken, zou een positiever en constructiever debat gaan plaatsvinden. Een eerder voorstel was om gemeenteraadsleden de mogelijkheid te geven zich te laten vervangen door een expert. Op die manier zou je kwalitatief betere voorstellen kunnen krijgen.

 

Verkeerde oplossing

Toch voldoen de voorstellen wat SGP-jongeren betreft niet. Een gemeenteraad waar burgers direct in komen, zonder bemiddeling van politieke partijen, is een vreemde eend in de bijt van de Nederlandse democratie. Screening, toetsing en selectie zijn in dit systeem totaal verdwenen. Dat is ernstig, want de taak van volksvertegenwoordiger verdient een goede invulling. Screening en toetsing zijn daarbij onmisbaar. Bovendien is de vraag relevant of de ontevreden burger uit de inleiding bereid zou zijn in de gemeenteraad te gaan zitten. Het belangrijkste bezwaar van SGP-jongeren is echter de tijd die gaat zitten in een goede invulling van het raadslidmaatschap. Al bij een kleinere gemeente kan zomaar tien uur per week gaan zitten in deze taak. Daar moet iemand heel bewust voor kiezen. Ook het zich laten vervangen door experts is een gebrek aan vertrouwen in de representatieve democratie. Raadsleden worden geacht zichzelf op de hoogte te stellen en zo een professioneel beeld te vormen. Experts in de stoel van een raadslid zetten, legt die verantwoordelijkheid aan de kant.

 

Eenvoudige oplossing

De oplossing ligt in een goed uitvoeren van de taak van een lokale politici. Bestuurders moeten stoppen met het maken van plannen zonder inspraak van de burger vooraf. Een gemeenteraadslid heeft de taak om zich voortdurend op de hoogte te stellen van wat er in de samenleving speelt. Bij elk voorstel zal hij expertise hebben of deze inschakelen. Hij zal de gevoelens die in de samenleving leven op een goede manier meenemen in zijn afwegingen. Wat SGP-jongeren betreft ligt de oplossing daarom niet in bij voorbaat tot falen gedoemde stelselwijzigingen, maar in het eenvoudige juist invullen van de taak van een lokale politicus.

 

Afbeelding: Nationaal Archief, Fotocollectie Anefo, archiefinventaris 2.24.01.5: 922-7905, Public Domain

Manifest: klik hier

Geschreven door Frans Hazeleger

Frans Hazeleger is lid van de commissie Binnenlandse Zaken.. Meer artikelen van Frans Hazeleger:



Blog comments powered by Disqus