Hooges echte verhaal (4/5): Beter onderwijs? Minder regels!

“Wie onderwijsbestuur zegt, zegt regels. Te veel regels,” zo zei Edith Hooge onlangs in haar essay over “ongerijmdheden” in het onderwijsbestuur (zie de vorige statements: 1, 2, 3). In dit statement ga ik in op de Hooges oproep voor minder regels in het onderwijs. “Van regels naar ‘professioneel gezond verstand’,” zo noemt ze het zelf.

“Wie onderwijsbestuur zegt, zegt regels. Te veel regels,” zo zei Edith Hooge onlangs in haar essay over “ongerijmdheden” in het onderwijsbestuur (zie de vorige statements: 1, 2, 3). In dit statement ga ik in op de Hooges oproep voor minder regels in het onderwijs. “Van regels naar ‘professioneel gezond verstand’,” zo noemt ze het zelf.

“De huidige tijdgeest is er één van hoge ambities,” aldus Hooge. Alles draait om excellentie. Dat lijkt logisch, maar onderwijs zou om andere waarden moeten gaan dan om het uitblinken van het ‘ik’. Bildung – vorming, bijvoorbeeld. In elk geval leidt de huidige focus op excellentie ertoe, dat er talloze regels worden opgesteld om het onderwijs toetsbaar en meetbaar te maken. Die regels komen niet alleen van de overheid, maar ook van onderwijsorganisaties en van de Inspectie. Soms heten ze ‘reglement’, soms ‘handreiking’, maar het is één pot nat.

“De regels, standaarden en protocollen zijn het gevolg van de afrekencultuur in het onderwijs. Alles wat in de onderwijspraktijk wordt gerealiseerd moet op papier worden verantwoord.” Dat leidt tot versmalling van het onderwijs. Meetbare vakken (taal, rekenen) krijgen alle aandacht, vooral in toetsing, en vakken waar de docent zich meer vrijheid kan veroorloven (biologie, muziek, geschiedenis) worden het slachtoffer. Het lijkt wel alsof de overheid het onderwijs wantrouwt en dus alles precies wil kunnen inspecteren…!

Professionaliteit en vrijheid
Maar goed onderwijs kan helemaal niet in algemene regels worden vastgelegd. Regels miskennen de professionaliteit van de docent. Goed onderwijs staat of valt met kennis, kunde en bevlogenheid van de man of vrouw voor de klas. Het vraagt “om lef en professioneel verstand om het onderwijs niet dicht te regelen, maar aan ouders, leraren en leidinggevenden de ruimte te geven voor vrije uitvoering en hierover van hen royale verantwoording te verlangen.”

SGP-jongeren staat voor minder regels, meer vrijheid, en meer verantwoordelijkheid naar docenten! Daarvoor is wel nodig dat de status van onderwijs en de professionaliteit van onderwijsgevenden omhooggaat. Daarover mijn volgende en laatste statement in deze serie.

Geschreven door Kees van den Brink

Kees is lid van de commissie Onderwijs van de SGP-jongeren.. Meer artikelen van Kees van den Brink:



Blog comments powered by Disqus