Directe democratie: een prachtig idee?

“En wat ís het nodig dat er een beweging komt die het totaal verziekte systeem echt op zijn grondvesten laat schudden. Die de democratie terugbrengt waar ie hoort: bij de kiezer.” Met deze woorden lanceerde Jan Dijkgraaf GeenPeil op 5 december 2016. GeenPeil profileert zichzelf als de partij die de democratie in Nederland terug gaat brengen. Niet, zoals we gewend zijn, door vertegenwoordigende democratie, maar door directe democratie. In de ogen van SGP-jongeren is dit geen opbouw, maar juist een afbraak van de democratie.

Het concept van GeenPeil

Elk wetsvoorstel dat wordt gedaan in de Kamer is bij GeenPeil een minireferendum. Dit betekent dat over elk wetsvoorstel de leden van GeenPeil mogen stemmen via internet. De Kamerleden zullen, als levende ‘stemkastjes’, de meerderheid van de stemmen vertegenwoordigen.

Op het eerste gezicht lijkt het een sprookje: meer directe inspraak voor de burgers, haalbaar binnen ons politieke stelsel en politici die echt luisteren naar de wil van het volk. Echter, er zijn volgens SGP-jongeren drie grote bezwaren die aan dit idee kleven.

 

Rekening houden met minderheden

Ten eerste is onze democratie een resultaat van een eeuwenoude traditie op basis van compromissen. Er wordt gestreefd naar een zo groot mogelijk draagvlak in het parlement en dus ook bij het volk. Als de directe democratie wordt ingevoerd, raken we een stukje meerderheidsverwerving door overeenstemming kwijt. Er wordt geen rekening meer gehouden met minderheden zowel tijdens als na het proces, omdat de helft plus één bepaalt. Onze democratie betekent juist dat minderheden samenwerken en gehoord worden. Hierin past geen verstikkende tirannie van de meerderheid.

 

Ongrondwettelijk

Daarnaast is de directe democratie zoals GeenPeil die voorstelt, ongrondwettelijk. In artikel 67 lid 3 van onze Grondwet vinden we dat de leden van de Kamers zonder last moeten stemmen. Kort gezegd: een minireferendum vooraf zorgt ervoor dat een Kamerlid niet zonder last stemt. Hij draagt de keuze van de kiezer met zich mee. Dit grondwetartikel beschouwt Kamerleden als individuen. Die mogen niet door een partij of door kiezers ‘belast’ worden.

 

Kortetermijnpolitiek is schadelijk

Tenslotte is SGP-jongeren niet te spreken over de kortetermijnpolitiek die dit idee beoogt en die zeker het landsbelang niet dient. Als kiezers elke dag mogen stemmen, zullen ze stemmen volgens hun gevoel op dat moment. Op een goede dag kan het de keuze van het volk zijn om alle kolencentrales dicht te gooien en de volgende dag om deze weer te heropenen. Wat de politiek juist moet hebben (juist nu!), is een langetermijnvisie. Hiervoor is directe democratie een ramp.

 

Beste meneer Dijkgraaf, als u de democratie wilt redden, verdiept u zich dan eerst eens in onze democratie. Laat onze minderheden niet in de steek door dit idee, maar ga eens in gesprek met elkaar. Waar u straks de kleinst mogelijke meerderheid behaalt, laat u de grootst mogelijke minderheid in de kou staan. Onze democratie laat zich niet reduceren tot een simpele 'helft plus één'. Wij stemmen niet in met tirannie, maar met democratie!

 

Dit is deel 2 in een serie over onze democratie. Lees hier deel één.

Geschreven door Koen Schouten

Koen is lid van commissie binnenlandse zaken. Meer artikelen van Koen Schouten:



Blog comments powered by Disqus