De weg naar vrede eist afzwering van geweld

Het is al enige tijd geleden dat het conflict tussen Hamas en Israël weer hevig oplaaide. Angstvallig hielden we het nieuws in de gaten: hoe zou deze spanning ontaarden? SGP-jongeren publiceerden een statement op de website en spraken de hartelijke wens en hoop uit op een vredige oplossing van dit slepende conflict.

Het is al enige tijd geleden dat het conflict tussen Hamas en Israël weer hevig oplaaide. Angstvallig hielden we het nieuws in de gaten: hoe zou deze spanning ontaarden? SGP-jongeren publiceerden een statement op de website en spraken de hartelijke wens en hoop uit op een vredige oplossing van dit slepende conflict. Onze collega’s van DWARS (jongerenbeweging GroenLinks) reageerden en stelden dat we eenzijdig waren. Leuk dat ze reageerden! Het geeft ons meteen de mogelijkheid om wat meer te zeggen over onze kijk op de Gazastrook, de rol van Israël en de weg naar vrede. Nu de relatieve rust terug is, en de ergste emoties zijn gaan liggen, is het een goed moment om nogmaals na te denken over de politieke aspecten rond dit vraagstuk.

De kwetsbare burger
Gewapende conflicten zijn altijd verschrikkelijk, vooral als er burgerslachtoffers te betreuren zijn. Het is de taak van de internationale gemeenschap om te waken voor handhaving van het oorlogsrecht, het jus in bello. DWARS verwijt Israël disproportioneel handelen, en vraagt zich af of Israël wel genoeg doet aan het voorkomen van burgerslachtoffers. Maar de opstelling van Israël is altijd duidelijk geweest: het gaat om de kopstukken van Hamas. Legereenheden van de IDF waren dan ook niet alleen bezig om die op te sporen, maar vooral ook om Palestijnse burgers vooraf te waarschuwen door middel van telefoongesprekken en pamfletten. Het is zelfs bekend dat de helft van de bombardementen van Israël uiteindelijk niet uitgevoerd werden omdat men teveel burgers rondom het doelwit verzameld zag. Wereldwijd is er geen voorbeeld te noemen van een leger dat zich zo bezighoudt met het voorkomen van burgerslachtoffers tijdens een conflict.

Hamas in Gaza
Het is dus onterecht om Israël van onzorgvuldigheid te betichten. Wie wel voor verantwoordelijk gehouden kan worden voor burgerslachtoffers is Hamas, wat DWARS als een bijkomstigheid lijkt te pareren. Hoe afschuwwekkend is het om raketten te lanceren vanuit scholen of munitieopslag te hebben in dichtbevolkte wijken! Meer dan eens is Hamas beticht van het gebruik van menselijke schilden, meer dan eens is duidelijk geworden dat een mensenleven voor Hamas – zelfs al is het een eigen burger – niet meetelt in de strijd tegen Israël. Geeft Hamas wel om het bloed van haar eigen kinderen?! Of moeten we constateren dat elke dode in de strijd tegen het bestaansrecht van Israël een martelaar in de jihad is? Dat maakt namelijk nogal verschil hoe je de beschermwaardigheid van het leven ziet.

Sinds september 2005 is de Gazastrook in handen van de Palestijnen en hebben de voormalige Joodse kolonisten zich elders gevestigd. Het bestuur kwam in 2005 toe aan de Palestijnse Autoriteit en de PLO, maar kwam na verkiezingen en een bloedige strijd in handen van Hamas (2007). Hamas is een terroristische organisatie die als doelstelling heeft Israël te vernietigen. Dit zijn geen loze woorden uit het handvest, maar men geeft op vele manieren gestalte aan deze bedreigingen. Onder andere door raketaanvallen vanuit Gaza op Israël. Het vijfentwintig jarig bestaan van Hamas werd in Gaza gevierd. De Hamasleider was ook aanwezig, hij stapte uit een nagebouwde raket het podium op tot euforie van vele toeschouwers. Vanaf moskeeën werd Allah gedankt voor de busaanslag in Tel Aviv op joodse burgers. Wie deze feiten niet onder ogen wil zien, kan zich geen compleet beeld van de intensiteit van het vraagstuk vormen. Ondanks dat duizenden raketten Israël bereikten, en dat Israëliërs die rondom de Gazastrook wonen in voortdurende angst leven, heeft Israël voor lange tijd hierop niet met geweld gereageerd. Toch zijn het aanvallen richting het Israëlische volk, maar DWARS merkt laconiek op dat de Israëliërs die er last van hebben gemakkelijk kunnen verhuizen naar Tel Aviv bijvoorbeeld. (“In Tel Aviv valt in het dagelijkse leven weinig te merken van het conflict als het rustig is.”) In Sderot, onbetwist Israëlisch gebied, leven burgers onder dagelijkse dreiging van inslaande raketten. Moeten zij dan maar wegtrekken?

Historie van grensblokkades
Het conflict, dat gelukkig door een wapenstilstand voor even gestabiliseerd lijkt, heeft dus wel degelijk te maken met zelfverdediging, wat DWARS in twijfel trekt. DWARS beweert dat de raketaanvallen vanuit Gaza een gevolg zijn van Israëls handelen. Soort ‘eigen schuld, dikke bult’. Zo zouden, volgens DWARS, de raketaanvallen en zelfmoordaanslagen wanhoopspogingen zijn van de Palestijnen. Dat Palestijnen in de Gazastrook wanhopig zijn, is op zichzelf voor te stellen. Maar het is dan wel realistisch om primair de eigen politici (Hamas) aan te spreken op hun extreem gewelddadige doelstellingen en werkwijze. DWARS komt met een historische weergave en richt zich dan op de Westelijke Jordaanoever, terwijl ze proberen de aanvallen vanuit Gaza te verklaren. Maar de aanvallen vanuit Gaza hebben weinig te maken Israëlisch beleid. We zien in 2007 dat zowel Israël als Egypte grensblokkades opbouwen gezien de enorme bloedige gevechten door Hamas. Heel simpel, dat zouden wij ook doen als dat in België zou plaatsvinden. Toen Hamas eenmaal aan de macht was, werden de aanvallen op Israël geopend. Hoe gek het DWARS in de oren mag klinken, maar Israël verscherpt dan blokkades. Is dat disproportioneel of gewoon veiligheid voor eigen burgers willen garanderen? Naar aanleiding van provocaties met de x-boot is onderzoek gedaan naar de juridische grondslag voor deze blokkade. Internationaal rechtelijk is toen de geldigheid van deze blokkade erkend.

We moeten niet doen alsof Israël de Palestijnen in Gaza dwars wil zitten. De staat Israël wordt omgeven door talloze Arabieren, en een groep van hen heeft als doelstelling de staat Israël te vernietigen. Is grensblokkade dan onbegrijpelijk? Lijfsbehoud van mensen en een staat die bedreigd wordt in haar existentie heeft een hele rauwe kant.

Vrede?!
“De sleutel ligt bij Israël. De Israëlische autoriteiten moeten stoppen met harde en onevenredige repressies, de strenge grensbewaking bij Gaza staken, en handelsbarrières en wegblokkades opheffen,” aldus DWARS. Inderdaad moet Israël meer bereidwilligheid tonen en laten zien dat de twee-statenoplossing (zoals verwoord in de Oslo-akkoorden) nog steeds daadwerkelijk het doel is. Helaas lijkt deze oplossing van de horizon verdwenen te zijn. Niet in de laatste plaats vanwege de verdeeldheid onder de Palestijnen rond Hamas en Fatah en het vaak corrupte optreden van Palestijnse politici. Dat moet anders!

Het is verkeerd om slechts naar Israël te kijken als het om vrede gaat. Zolang er beschietingen vanuit Gaza zijn, zal Israël nooit toestemmen met een Palestijnse staat op de Westbank. Stel dat Hamas daar ook aan de macht komt, net als in Gaza, dan heeft Israël een enorm probleem. Bezie op de kaart eens de afstand tussen de Westbank en bijvoorbeeld Tel Aviv. De rust in Tel Aviv, waarover DWARS terecht sprak, is dan weg. Vanuit de Westbank is het voor Hamas niet moeilijk om de Israëliërs te bestoken met raketten en aanslagen. Voor de correctheid: wij geven geen vrijbrief voor Israël, net zomin we alle Palestijnen beschuldigen van terreur. Verre van dat! Maar de eerste voorwaarde voor vredesonderhandelingen is wel de wil van beide kanten om zonder geweld naast elkaar te leven en elkaars bestaansrecht te erkennen. En in dát geval ligt er bij Hamas een erg grote verantwoordelijkheid: stoppen met de beschietingen vanuit Gaza, laten zien dat ze in vrede een staat willen, en dus de staat Israël accepteren.

Ja, wij hopen op vrede in het Midden-Oosten. De twee-statenoplossing moet weer hoog op de agenda komen, daarover zijn we het waarschijnlijk eens. Zowel van de staat Israël als van de Palestijnen moeten concrete stappen worden verwacht richting deze oplossing. Israël moet haar nederzettingenbeleid overwegen, en de Palestijnen moeten hun geweld tegen de staat Israël staken. Het is kortzichtig om de radicalisering van de Palestijnen te wijten aan Israëls handelen, vooral als in het handvest van Hamas letterlijk staat dat Israël vernietigd moet worden. Duurzame vrede komt pas ter sprake als het geweld daadwerkelijk afgezworen wordt en als de staat Israël geaccepteerd is.

Als SGP-jongeren geloven we niet alleen in de macht van de onderhandelingstafel, maar vooral in de kracht van het gebed. Daarom bidden we voor de vrede van Jeruzalem, Gaza en Bethlehem.

Shalom! Vrede!


Blog comments powered by Disqus